Wyłączniki bezpieczeństwa, zarówno RFID i mechaniczne, służą do nadzorowania położenia ruchomych osłon maszyn. Pomagają zapobiegać uruchomieniu niebezpiecznych funkcji przy otwartych drzwiach oraz inicjować zatrzymanie po ich otwarciu. Wybór rozwiązania zależy od konstrukcji osłony, częstotliwości jej otwierania, warunków pracy i wymaganej ochrony przed obchodzeniem zabezpieczeń. Ważne jest również ustalenie, czy wystarczy kontrola zamknięcia, czy potrzebne będzie ryglowanie.
Mechaniczne wyłączniki bezpieczeństwa – kiedy warto je zastosować?
Wyłącznik mechaniczny reaguje na fizyczny ruch elementu uruchamiającego. Może nim być oddzielny aktywator, potocznie nazywany kluczem, wprowadzany do głowicy urządzenia. Innym rozwiązaniem jest mechanizm zintegrowany z zawiasem, który wykrywa otwieranie drzwi przez zmianę ich położenia kątowego.
Do osłon uchylnych można rozważyć wyłączniki zawiasowe bezpieczeństwa Pizzato HP-HC Palladio. Łączą funkcję zawiasu z nadzorowaniem położenia osłony i umożliwiają regulację kąta zadziałania. W ofercie znajdują się różne bloki stykowe oraz wykonania z przewodem lub złączem M12.
Rozwiązanie mechaniczne może dobrze sprawdzić się przy stabilnej konstrukcji drzwi i prawidłowo dobranej trwałości urządzenia. Wymaga jednak kontroli zużycia oraz ustawienia elementów. Opadanie osłony, uderzenia czy niewłaściwe wprowadzanie klucza mogą prowadzić do problemów z działaniem. Wyłącznik z oddzielnym aktywatorem nie powinien zastępować ogranicznika ruchu drzwi, jeśli producent nie przewidział takiego zastosowania.
Wyłączniki bezpieczeństwa RFID, czyli bezkontaktowe wykrywanie osłony
Wyłącznik RFID rozpoznaje zakodowany aktywator znajdujący się w określonym obszarze działania. W modelach bez ryglowania nie trzeba wprowadzać klucza do głowicy. Eliminuje to zużycie związane z takim mechanicznym kontaktem i może ułatwić obsługę często otwieranych osłon.
Przykładem są wyłączniki bezpieczeństwa RFID ReeR R.SAFE, przeznaczone do monitorowania drzwi, bram i innych ruchomych osłon. Wykorzystują wyjścia bezpieczeństwa OSSD i mają diodę sygnalizującą stan urządzenia. Seria obejmuje warianty Generic, Teach-in i Unique, różniące się sposobem kodowania aktywatora.
Bezkontaktowe działanie nie oznacza dowolności montażu. Trzeba zachować dopuszczalne odległości, orientację i przesunięcie aktywatora względem czujnika. Należy również sprawdzić wpływ otoczenia montażowego zgodnie z instrukcją producenta. RFID nie zastąpi naprawy poluzowanych zawiasów ani uszkodzonej osłony.
Ochrona przed obchodzeniem zabezpieczeń a znaczenie kodowania
Przy doborze wyłącznika warto ocenić możliwość manipulacji oraz powody, dla których pracownicy mogliby próbować obchodzić zabezpieczenie. Częste zatrzymania spowodowane złym ustawieniem drzwi powinny prowadzić do usunięcia usterki, a nie wyłączania ochrony.
Samo oznaczenie RFID nie gwarantuje wysokiego poziomu kodowania. W serii R.SAFE wariant Generic wykorzystuje kodowanie niskiego poziomu, natomiast Teach-in i Unique – wysokiego. Dobór odpowiedniej wersji jest więc istotną częścią projektu ochrony przed manipulacją.
Podobnie wyłącznika mechanicznego nie można uznać za nieodpowiedni wyłącznie ze względu na zasadę działania. Znaczenie mają jego konstrukcja, sposób zamocowania, dostępność elementu uruchamiającego i rozwiązania zastosowane w całym układzie.
Kontrola zamknięcia czy ryglowanie osłony maszyny?
Wyłącznik wykrywający zamknięcie nie musi fizycznie uniemożliwiać otwarcia drzwi. Jeśli operator może dotrzeć do zagrożenia przed zakończeniem niebezpiecznego ruchu, potrzebne jest odpowiednio zaprojektowane ryglowanie ochronne. Osłona powinna pozostać zablokowana do czasu ustania zagrożenia.
W takich zastosowaniach można rozważyć wyłączniki bezpieczeństwa ryglujące Pizzato FG. Seria obejmuje różne zasady ryglowania oraz wersje z przyciskiem ucieczkowym. Dobór wykonania wymaga uwzględnienia zachowania przy zaniku zasilania i możliwości opuszczenia strefy przez osobę znajdującą się wewnątrz.
RFID i ryglowanie mogą występować w jednym urządzeniu. Porównanie technologii wykrywania położenia trzeba więc oddzielić od decyzji o konieczności blokowania drzwi.
Jak dobrać wyłącznik bezpieczeństwa do osłony?
Przy stabilnych osłonach uchylnych praktycznym rozwiązaniem może być wyłącznik zawiasowy. Przy częstym otwieraniu i potrzebie wysokiego poziomu kodowania warto rozważyć RFID. W obu przypadkach należy sprawdzić odporność środowiskową, trwałość, czas reakcji oraz zgodność z przekaźnikiem lub sterownikiem bezpieczeństwa. Parametry pojedynczego urządzenia nie potwierdzają automatycznie bezpieczeństwa całej funkcji.
Napisz do INSTOM, jeśli dobierasz zabezpieczenie nowych drzwi lub modernizujesz istniejącą osłonę. Opisz sposób otwierania osłony, warunki pracy i wymagania wynikające z oceny ryzyka, aby dobrać wyłącznik oraz ewentualne ryglowanie do konkretnej maszyny.